File hosts là gì? Cách sửa file hosts và lưu ý khi dùng proxy

File hosts là tệp văn bản trên máy tính dùng để gán tên miền với địa chỉ IP, được hệ điều hành tra trước khi hỏi máy chủ DNS. Sửa file hosts cho phép chặn một trang web trên máy, trỏ thử tên miền về máy chủ mới trước khi đổi DNS, hoặc tạo tên miền giả cho môi trường phát triển. Nhưng nhiều người sửa hosts xong thấy không có tác dụng: trình duyệt vẫn vào trang cũ, vẫn vào trang bị chặn. Một nguyên nhân hay bị bỏ qua là trình duyệt đang đi qua proxy, và proxy phân giải tên miền thay cho máy. Bài này ProxyVN giải thích file hosts là gì, vị trí trên Windows, macOS, Linux, cú pháp, cách mở bằng quyền quản trị, các ứng dụng thực tế, vì sao sửa hosts không có tác dụng khi dùng proxy hoặc DNS qua HTTPS, và cách khôi phục tệp mặc định. Xem thêm dịch vụ tại ProxyVN.

Tổng quan về file hosts

File hosts là gì

File hosts là tệp văn bản thuần, mỗi dòng gồm một địa chỉ IP và một hoặc nhiều tên máy. Khi một chương trình cần địa chỉ IP của một tên miền, hệ điều hành xem trong file hosts trước. Nếu có dòng khớp, dùng địa chỉ IP trong đó, không hỏi máy chủ DNS nữa.

Lịch sử của file hosts

Trước khi có hệ thống DNS, các máy trên mạng ARPANET dùng một tệp danh sách tên máy chung, được phân phối tới mọi máy. Định dạng tên máy thời đó được mô tả trong RFC 952. Khi mạng lớn lên, DNS ra đời thay thế, nhưng file hosts vẫn được giữ lại trên mọi hệ điều hành như một cơ chế ghi đè cục bộ. Cách DNS hoạt động có trong bài giải thích DNS của Cloudflare.

Thứ tự phân giải tên miền

Máy tính tra file hosts trước khi hỏi DNS

Thông thường, khi gõ một tên miền, máy tính:

• Xem bộ nhớ đệm DNS của hệ điều hành, trình duyệt.
• Xem file hosts.
• Hỏi máy chủ DNS được cấu hình (của nhà mạng, của công ty, hoặc DNS công cộng).

Trên Linux, thứ tự được quy định trong tệp /etc/nsswitch.conf, mặc định đọc hosts trước DNS. Mô tả định dạng tệp có trong trang hướng dẫn hosts của Linux.

Vị trí file hosts trên từng hệ điều hành

Bảng: Vị trí file hosts trên từng hệ điều hành

Hệ điều hành	Đường dẫn
Windows 10, Windows 11	C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts
macOS	/etc/hosts (liên kết tới /private/etc/hosts)
Linux	/etc/hosts
Android	/system/etc/hosts (cần quyền root để sửa)
iPhone	Không cho người dùng sửa

File hosts trên Windows

Tệp tên là hosts, không có đuôi. Windows Explorer có thể ẩn đuôi tệp, nên khi lưu bằng Notepad dễ bị thành hosts.txt và không có tác dụng. Thư mục etc chứa thêm các tệp khác như networks, protocol, services, không cần sửa.

File hosts trên macOS

Nằm trong /etc, thư mục hệ thống. Mở bằng Terminal với quyền quản trị. Finder không hiện thư mục này mặc định, dùng lệnh Go to Folder với đường dẫn /etc nếu muốn xem.

File hosts trên Linux

Nằm ở /etc/hosts, thường đã có dòng cho localhost và tên máy. Một số bản phân phối tự sinh lại tệp này khi khởi động hoặc khi đổi mạng, xem tài liệu của bản phân phối nếu chỉnh sửa bị mất.

Cú pháp file hosts

# Dòng bắt đầu bằng dấu thăng là chú thích
127.0.0.1       localhost
::1             localhost
203.0.113.25    example.com www.example.com
0.0.0.0         quangcao.example.net

Quy tắc

• Mỗi dòng: địa chỉ IP, khoảng trắng hoặc tab, tên máy. Có thể thêm nhiều tên máy cách nhau bằng khoảng trắng.
• Không hỗ trợ ký tự đại diện: không viết *.example.com. Mỗi tên miền con cần một dòng riêng.
• Không có cổng: hosts chỉ ánh xạ tên sang IP, không chỉ định cổng.
• Tên miền có www và không có www là hai tên khác nhau, cần khai báo cả hai nếu muốn áp dụng.
• Phần sau dấu thăng trên một dòng là chú thích.

127.0.0.1 và 0.0.0.0

Khi chặn trang bằng hosts, có hai cách trỏ: về 127.0.0.1 (chính máy mình) hoặc 0.0.0.0 (địa chỉ không hợp lệ). Trỏ về 0.0.0.0 thường thất bại ngay, nhanh hơn. Trỏ về 127.0.0.1 làm trình duyệt thử kết nối tới máy mình, nếu máy có chạy máy chủ web thì sẽ thấy trang của máy chủ đó. Ý nghĩa địa chỉ 127.0.0.1 được giải thích trong bài proxy 127.0.0.1. Kiến thức về địa chỉ IP nói chung có trong bài địa chỉ IP là gì.

Cách mở và sửa file hosts

Trên Windows

Mở file hosts bằng quyền quản trị

• Bấm Start, gõ Notepad.
• Chuột phải vào Notepad, chọn Run as administrator.
• Trong Notepad, chọn File, Open, dán đường dẫn C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts. Ở ô loại tệp, chọn All Files để thấy tệp hosts.
• Thêm dòng cần thiết ở cuối tệp, lưu bằng Ctrl+S.
• Mở Command Prompt, chạy lệnh xoá bộ nhớ đệm DNS:

ipconfig /flushdns

Nếu báo không có quyền khi lưu, Notepad chưa chạy bằng quyền quản trị. Nếu phần mềm diệt virus chặn, đó là tính năng bảo vệ file hosts, tạm cho phép rồi bật lại.

Trên macOS

sudo nano /etc/hosts

Nhập mật khẩu quản trị, sửa tệp, nhấn Ctrl+O để lưu, Ctrl+X để thoát. Xoá bộ nhớ đệm DNS:

sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder

Trên Linux

sudo nano /etc/hosts

Phần lớn bản phân phối không giữ bộ nhớ đệm DNS lâu, thay đổi có tác dụng ngay. Nếu dùng systemd-resolved, có thể xoá bộ nhớ đệm bằng lệnh resolvectl flush-caches.

Đóng trình duyệt

Trình duyệt có bộ nhớ đệm DNS riêng. Sau khi sửa hosts, đóng hẳn và mở lại trình duyệt. Với Chrome, có thể xoá bộ nhớ đệm DNS tại trang chrome://net-internals/#dns.

Ứng dụng thực tế của file hosts

Trỏ thử website mới trước khi đổi DNS

Khi chuyển website sang máy chủ mới, trước khi đổi bản ghi DNS, sửa hosts trên máy mình trỏ tên miền về IP của máy chủ mới. Máy mình thấy website trên máy chủ mới, mọi người khác vẫn thấy máy chủ cũ. Kiểm tra xong mới đổi DNS. Đây là ứng dụng phổ biến nhất của file hosts với quản trị website.

Chặn trang web trên một máy

Trỏ tên miền cần chặn về 0.0.0.0. Dùng để hạn chế trang gây mất tập trung, trang quảng cáo trên máy làm việc. Lưu ý trình duyệt dùng DNS qua HTTPS hoặc proxy có thể bỏ qua (xem phần sau).

Tên miền giả cho môi trường phát triển

Lập trình viên trỏ tên như du-an.test về 127.0.0.1 để chạy website trên máy với tên miền gần giống thật, thuận tiện cho cookie, chứng chỉ, cấu hình nhiều website.

Truy cập máy trong mạng nội bộ bằng tên

Gán tên dễ nhớ cho máy chủ, máy in, NAS trong mạng gia đình hoặc văn phòng nhỏ không có DNS nội bộ.

Những việc không nên làm bằng hosts

Không dùng file hosts để chặn kết nối kiểm tra bản quyền của phần mềm. Việc này vi phạm điều khoản sử dụng phần mềm và quy định về bản quyền. ProxyVN không hướng dẫn việc này.

Sửa file hosts không có tác dụng khi dùng proxy

Proxy phân giải tên miền thay máy

Đây là phần nhiều người bỏ qua. Khi trình duyệt đi qua proxy, ai phân giải tên miền quyết định file hosts có tác dụng hay không.

Proxy HTTP phân giải tên miền ở phía proxy

Khi dùng proxy HTTP, trình duyệt gửi nguyên tên miền tới proxy: với trang HTTPS, trình duyệt gửi lệnh CONNECT example.com:443, với trang HTTP gửi yêu cầu có địa chỉ đầy đủ. Proxy nhận tên miền và tự hỏi DNS của nó. Máy mình không cần phân giải tên miền đó, nên file hosts trên máy không được dùng.

Kết quả: trỏ example.com về máy chủ mới trong hosts, nhưng trình duyệt qua proxy vẫn vào máy chủ cũ. Chặn trang bằng hosts, nhưng qua proxy vẫn vào được.

SOCKS5 với phân giải từ xa

Với SOCKS5, tuỳ cấu hình: socks5 (máy tự phân giải) thì hosts có tác dụng, socks5h hoặc tuỳ chọn phân giải tên miền qua proxy thì hosts không có tác dụng. Firefox có tuỳ chọn "Proxy DNS when using SOCKS v5" quyết định điều này. Khác biệt giữa các loại proxy có trong bài proxy HTTP và SOCKS5.

Cách xử lý

• Tắt proxy khi cần kiểm tra bằng hosts.
• Thêm tên miền đó vào danh sách bỏ qua proxy, để trình duyệt kết nối thẳng và dùng hosts.
• Dùng SOCKS5 với phân giải ở máy nếu cần cả proxy lẫn hosts.

Kiểm tra máy có đang dùng proxy không

Nhiều máy có proxy mà người dùng không biết: do phần mềm VPN, tiện ích trình duyệt, chính sách công ty. Cách kiểm tra có trong bài cách xem proxy của máy tính.

DNS qua HTTPS và file hosts

DNS qua HTTPS là gì

DNS qua HTTPS (DoH) mã hoá truy vấn DNS, gửi tới máy chủ DNS qua HTTPS thay vì giao thức DNS thường. Chrome, Firefox, Edge đều hỗ trợ, có thể bật trong phần cài đặt bảo mật.

Ảnh hưởng tới file hosts

Trình duyệt bật DoH tự gửi truy vấn tới máy chủ DoH. Tuỳ trình duyệt và cấu hình, mục trong file hosts có thể vẫn được ưu tiên hoặc bị bỏ qua. Firefox có các thiết lập riêng về việc tôn trọng file hosts khi dùng DoH, mô tả trong trang hỗ trợ DoH của Firefox. Nếu sửa hosts mà một trình duyệt không nhận trong khi trình duyệt khác nhận, kiểm tra cài đặt DNS bảo mật của trình duyệt đó.

Cách kiểm tra

Tạm tắt DNS bảo mật trong trình duyệt, xoá bộ nhớ đệm, thử lại. Nếu hosts có tác dụng, DoH là nguyên nhân.

Ví dụ: chuyển website sang máy chủ mới bằng file hosts

Một cửa hàng trực tuyến chuyển website từ máy chủ cũ sang máy chủ mới mạnh hơn. Muốn kiểm tra kỹ trước khi khách hàng thấy, người quản trị làm như sau.

Bước 1: dựng website trên máy chủ mới

Chép mã nguồn, cơ sở dữ liệu, cài chứng chỉ cho tên miền trên máy chủ mới. Lúc này DNS vẫn trỏ về máy chủ cũ, khách vẫn mua hàng bình thường.

Bước 2: sửa file hosts trên máy kiểm tra

Thêm hai dòng trỏ tên miền có và không có www về IP máy chủ mới. Xoá bộ nhớ đệm DNS, đóng mở lại trình duyệt. Tắt proxy và VPN trên máy kiểm tra, nếu không trình duyệt sẽ vẫn vào máy chủ cũ qua proxy.

Bước 3: kiểm tra toàn diện

Duyệt trang chủ, danh mục, sản phẩm, giỏ hàng, thanh toán thử, đăng nhập quản trị. Kiểm tra chứng chỉ hợp lệ, tốc độ tải. Để chắc đang xem máy chủ mới, đặt một dòng chữ nhỏ chỉ có trên máy chủ mới, hoặc xem tiêu đề phản hồi.

Bước 4: đổi DNS

Khi mọi thứ ổn, đổi bản ghi DNS trỏ về máy chủ mới. Giảm thời gian lưu bản ghi (TTL) từ vài ngày trước để thay đổi lan nhanh.

Bước 5: gỡ dòng trong file hosts

Sau khi DNS đã đổi, xoá các dòng vừa thêm trong file hosts. Quên bước này, vài tháng sau khi đổi máy chủ lần nữa, máy kiểm tra vẫn trỏ về IP cũ và gây nhầm lẫn khó hiểu.

File hosts trên điện thoại và thiết bị khác

Android

File hosts của Android nằm trong phân vùng hệ thống, chỉ sửa được khi máy đã root. Với máy không root, các ứng dụng chặn quảng cáo, chặn trang thường dùng cơ chế VPN cục bộ để lọc truy vấn DNS thay vì sửa hosts. Cách cài proxy cho điện thoại Android có trong bài cài proxy cho Android.

iPhone, iPad

iOS không cho người dùng sửa file hosts. Muốn trỏ tên miền khác đi trên iPhone, dùng hồ sơ cấu hình DNS, DNS nội bộ của mạng Wi-Fi, hoặc ứng dụng lọc DNS.

Bộ định tuyến

Một số bộ định tuyến cho thêm bản ghi tên miền tĩnh trong phần cài đặt DNS. Mọi thiết bị trong mạng dùng DNS của bộ định tuyến sẽ nhận bản ghi này, kể cả điện thoại không sửa được hosts. Đây là cách áp dụng cho cả gia đình hoặc văn phòng nhỏ.

So sánh file hosts với DNS nội bộ và DNS công cộng

Bảng: So sánh file hosts với DNS nội bộ và DNS công cộng

Tiêu chí	File hosts	DNS nội bộ	DNS công cộng
Phạm vi	Một máy	Mọi máy trong mạng	Mọi người dùng dịch vụ đó
Cần quyền	Quản trị máy	Quản trị mạng	Không sửa được
Ký tự đại diện	Không	Có	Không áp dụng
Phù hợp	Kiểm tra nhanh, môi trường phát triển	Văn phòng, doanh nghiệp	Duyệt web hằng ngày
Bị proxy bỏ qua	Có, khi proxy phân giải	Có, khi proxy ở ngoài mạng	Có

Với một hai máy và nhu cầu tạm thời, file hosts là nhanh nhất. Với nhiều máy hoặc nhu cầu lâu dài, DNS nội bộ dễ quản lý hơn.

Lỗi thường gặp khi sửa file hosts

Bảng: Lỗi thường gặp khi sửa file hosts

Hiện tượng	Nguyên nhân hay gặp	Cách xử lý
Không lưu được tệp	Không có quyền quản trị	Mở trình soạn thảo bằng Run as administrator
Lưu xong không có tác dụng	Bộ nhớ đệm DNS, trình duyệt chưa khởi động lại	ipconfig /flushdns, đóng trình duyệt
Có tác dụng ở trình duyệt này, không ở trình duyệt kia	DoH, proxy trong một trình duyệt	Kiểm tra cài đặt DNS bảo mật, proxy
Không có tác dụng khi dùng proxy	Proxy phân giải tên miền	Tắt proxy hoặc thêm vào danh sách bỏ qua
Tệp bị đổi thành hosts.txt	Notepad thêm đuôi	Đổi tên, bỏ đuôi .txt
Chặn www nhưng không chặn tên không có www	Mỗi tên là một dòng	Khai báo cả hai
Diệt virus khôi phục tệp	Tính năng bảo vệ hosts	Tạm cho phép, kiểm tra lại
Trang báo lỗi không tìm thấy tên miền	Tên miền trỏ về IP sai	Kiểm tra lại IP

Lỗi không tìm thấy tên miền trên trình duyệt có thể liên quan tới hosts hoặc DNS, chi tiết trong bài lỗi DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN.

Mã độc và file hosts

Mã độc sửa hosts để chuyển hướng

Một số mã độc thêm dòng vào file hosts để trỏ tên miền ngân hàng, mạng xã hội, trang cập nhật phần mềm diệt virus về máy chủ của kẻ xấu. Người dùng gõ đúng địa chỉ nhưng vào trang giả, hoặc phần mềm diệt virus không cập nhật được.

Cách kiểm tra

Mở file hosts, xem có dòng lạ nào trỏ các tên miền quen thuộc về IP không rõ nguồn gốc. File hosts mặc định trên Windows gần như chỉ có chú thích. Thấy dòng lạ mà mình không thêm, xoá đi và quét máy bằng phần mềm diệt virus.

Phần mềm diệt virus bảo vệ hosts

Nhiều phần mềm bảo mật, kể cả công cụ có sẵn của Windows, cảnh báo khi file hosts bị sửa. Cảnh báo này có ích, đừng tắt hẳn. Khi tự sửa, tạm cho phép rồi để bảo vệ hoạt động lại.

Khôi phục file hosts mặc định

Khôi phục file hosts mặc định

Trên Windows

File hosts mặc định của Windows chỉ có các dòng chú thích giới thiệu, có thể kèm dòng localhost đã bị chú thích. Cách khôi phục:

• Mở Notepad bằng quyền quản trị, mở file hosts.
• Xoá mọi dòng không phải chú thích mà mình không cần.
• Lưu, chạy ipconfig /flushdns.

Nếu không chắc, giữ lại hai dòng 127.0.0.1 localhost và ::1 localhost, xoá phần còn lại.

Trên macOS

Tệp mặc định có các dòng cho localhost, broadcasthost. Xoá các dòng mình đã thêm, giữ nguyên các dòng mặc định.

Trên Linux

Giữ dòng localhost và dòng tên máy của chính máy đó. Xoá các dòng đã thêm thủ công.

Sao lưu trước khi sửa

Trước mỗi lần sửa, chép file hosts ra chỗ khác với tên kèm ngày. Khôi phục chỉ là chép lại bản sao.

Quản lý file hosts cho nhiều máy

Văn phòng nhỏ

Sửa hosts trên từng máy dễ sai, khó đồng bộ. Với văn phòng có vài chục máy, dựng DNS nội bộ trên bộ định tuyến hoặc máy chủ nhỏ thay cho hosts.

Công cụ quản lý

Lập trình viên dùng công cụ chuyển đổi nhanh nhiều bộ hosts (môi trường phát triển, kiểm thử, thật). Tiện cho việc đổi qua lại khi kiểm tra website trên nhiều máy chủ.

Môi trường container

Container có file hosts riêng, sinh tự động. Thêm mục bằng tham số khi chạy container thay vì sửa tay bên trong.

Kết hợp file hosts và proxy đúng cách

Kiểm tra website mới qua proxy ở vùng khác

Khi muốn xem website trên máy chủ mới từ góc nhìn của người dùng ở vùng khác, sửa hosts không đủ vì proxy phân giải tên miền. Cách làm: dùng công cụ cho phép chỉ định IP đích như curl với tham số --resolve, hoặc nhờ người ở vùng đó kiểm tra sau khi đổi DNS.

curl --resolve example.com:443:203.0.113.25 -x http://198.51.100.7:8080 https://example.com/

Lệnh này yêu cầu curl dùng IP 203.0.113.25 cho example.com, đi qua proxy. Với proxy HTTP, tham số --resolve có tác dụng khi curl tự kết nối, còn khi đi qua proxy, proxy vẫn có thể tự phân giải. Kiểm tra tiêu đề phản hồi để biết đang thấy máy chủ nào. Cách dùng curl có trong bài curl proxy là gì.

Proxy trên máy và hosts

Proxy chạy ngay trên máy (127.0.0.1) như công cụ gỡ lỗi mạng thì tự phân giải bằng hệ điều hành, nên vẫn tôn trọng file hosts. Proxy ở máy khác thì không.

Khi proxy báo lỗi kết nối

Nếu file hosts trỏ chính tên miền của máy chủ proxy về IP sai, trình duyệt sẽ không kết nối được proxy. Kiểm tra hosts khi gặp lỗi kết nối proxy mà không rõ nguyên nhân. Các nguyên nhân khác có trong bài máy chủ proxy từ chối kết nối.

Chọn proxy khi cần kết hợp với file hosts

Nếu công việc cần cả proxy lẫn kiểm tra bằng hosts, ưu tiên proxy SOCKS5 cho phép phân giải tên miền ở máy, hoặc proxy có danh sách bỏ qua linh hoạt. Anh em cần proxy HTTP, SOCKS5 IP Việt Nam ổn định có thể mua proxy tại ProxyVN.

Câu hỏi thường gặp về file hosts

File hosts là gì

Là tệp văn bản trên máy tính gán tên miền với địa chỉ IP, được hệ điều hành tra trước khi hỏi DNS.

File hosts trên Windows 10, Windows 11 nằm ở đâu

Tại C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts. Cần mở trình soạn thảo bằng quyền quản trị để sửa.

Sửa file hosts có nguy hiểm không

Sửa đúng thì không. Sửa sai có thể làm không vào được một số trang. Luôn sao lưu trước khi sửa.

Vì sao sửa hosts rồi trình duyệt vẫn vào trang cũ

Do bộ nhớ đệm DNS, trình duyệt chưa khởi động lại, trình duyệt bật DNS qua HTTPS, hoặc trình duyệt đi qua proxy nên proxy phân giải tên miền thay máy.

File hosts có chặn được quảng cáo không

Chặn được quảng cáo từ các tên miền cụ thể. Nhưng danh sách dài làm khó quản lý, và không chặn được quảng cáo cùng tên miền với nội dung. Tiện ích chặn quảng cáo linh hoạt hơn.

File hosts có ảnh hưởng tốc độ mạng không

Không đáng kể với tệp vài chục dòng. Tệp có hàng chục nghìn dòng, ví dụ danh sách chặn quảng cáo lớn, có thể làm việc phân giải tên miền chậm đi một chút trên một số hệ điều hành. Nếu thấy máy chậm khi mở trang sau khi thêm danh sách lớn, thử bỏ bớt.

Có cần khởi động lại máy sau khi sửa file hosts không

Thường không. Xoá bộ nhớ đệm DNS và khởi động lại trình duyệt là đủ. Một số ứng dụng giữ kết nối lâu có thể cần khởi động lại ứng dụng.

Sửa file hosts có giúp vào trang bị chặn không

Nếu trang bị chặn bằng DNS và mình biết IP đúng, trỏ tên miền về IP đó trong hosts có thể giúp truy cập. Nhưng nhiều cơ chế chặn hoạt động ở tầng khác, và việc vượt chặn có thể vi phạm quy định. Chỉ dùng cho mục đích hợp pháp.

File hosts có dùng chung giữa các người dùng trên một máy không

Có. File hosts là tệp hệ thống, áp dụng cho mọi tài khoản người dùng trên máy. Sửa cho mình là sửa cho cả người khác dùng chung máy.

Tổng kết

File hosts là tệp gán tên miền với IP, được hệ điều hành tra trước DNS, nằm tại C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts trên Windows và /etc/hosts trên macOS, Linux. Sửa bằng quyền quản trị, xoá bộ nhớ đệm DNS sau khi sửa, dùng để trỏ thử website mới, chặn trang, tạo tên miền cho môi trường phát triển. Khi trình duyệt đi qua proxy HTTP hoặc SOCKS5 phân giải từ xa, hay bật DNS qua HTTPS, file hosts có thể không có tác dụng vì tên miền được phân giải ở nơi khác. Kiểm tra dòng lạ trong hosts để phát hiện mã độc, sao lưu trước khi sửa. Cần tư vấn về proxy, anh em liên hệ Proxy.vn - Nhà cung cấp dịch vụ proxy chất lượng hàng đầu Việt Nam để được tư vấn.