Địa chỉ IP là gì? IP công cộng, IP riêng và vai trò của proxy

Địa chỉ IP là gì là câu hỏi nền tảng nhất khi tìm hiểu mạng và proxy. Mọi thiết bị kết nối internet đều cần một địa chỉ IP để gửi và nhận dữ liệu, giống như mỗi ngôi nhà cần số nhà để nhận thư. Bài này của ProxyVN giải thích địa chỉ IP, các loại IP và vai trò của proxy một cách dễ hiểu.

Định nghĩa địa chỉ IP là gì

Địa chỉ IP, viết tắt của Internet Protocol address, là một dãy số dùng để xác định thiết bị hoặc giao diện mạng khi giao tiếp bằng giao thức IP. Theo MDN, mỗi thiết bị kết nối với mạng dùng giao thức Internet đều được gán một địa chỉ IP.

Theo Cloudflare, giao thức Internet chia dữ liệu thành các gói và gắn vào mỗi gói địa chỉ nguồn và địa chỉ đích, để các thiết bị định tuyến biết đưa gói đi đâu. Nhờ đó, khi anh em mở một trang web, máy chủ biết gửi nội dung trở về đúng máy.

Ví dụ đời thường

Hình dung internet là hệ thống bưu điện. Mỗi lá thư cần địa chỉ người gửi và người nhận. Địa chỉ IP chính là địa chỉ trên phong bì: router và nhà mạng đọc địa chỉ này để chuyển thư đúng nơi. Không có địa chỉ IP, dữ liệu không biết đi đâu và về đâu.

Địa chỉ IP và tên miền

Con người nhớ tên như proxy.vn dễ hơn nhớ dãy số. Hệ thống DNS đóng vai trò danh bạ, chuyển tên miền thành địa chỉ IP để máy tính kết nối. Mỗi lần gõ địa chỉ trang web, máy tính âm thầm hỏi DNS địa chỉ IP tương ứng trước khi kết nối.

Cấu trúc địa chỉ IPv4

Cấu trúc khi tìm hiểu địa chỉ IP là gì: IPv4 và IPv6

IPv4

IPv4 dài 32 bit, viết thành bốn số thập phân từ 0 đến 255, ngăn cách bằng dấu chấm, ví dụ 192.168.1.10. Mỗi số tương ứng 8 bit. Tổng số địa chỉ IPv4 khoảng 4,3 tỷ, không đủ cho số thiết bị ngày nay, nên các kỹ thuật như NAT ra đời.

IPv6

IPv6 dài 128 bit, viết thành tám nhóm số hệ thập lục phân ngăn cách bằng dấu hai chấm, ví dụ 2001:0db8:85a3::8a2e:0370:7334, với quy tắc rút gọn các nhóm số 0. Số địa chỉ IPv6 gần như không giới hạn với nhu cầu hiện nay.

Hai phiên bản đang song song tồn tại. Chi tiết khác biệt khi dùng proxy có trong bài proxy IPv4 và IPv6 và proxy IPv4.

IP công cộng và IP riêng

Phân biệt IP công cộng và IP riêng khi học địa chỉ IP là gì

Đây là phần nhiều người nhầm nhất. Theo IPRoyal, IP công cộng dùng trên internet, còn IP riêng chỉ dùng trong mạng nội bộ.

IP riêng

Router trong nhà cấp cho mỗi thiết bị một IP riêng, thường dạng 192.168.x.x. Các dải IP riêng được dành sẵn gồm 10.0.0.0 đến 10.255.255.255, 172.16.0.0 đến 172.31.255.255 và 192.168.0.0 đến 192.168.255.255. Những địa chỉ này lặp lại ở hàng triệu gia đình khác nhau và không đi ra internet.

IP công cộng

Nhà mạng cấp cho đường truyền một IP công cộng duy nhất trên internet. Mọi thiết bị trong nhà khi ra internet đều dùng chung IP này nhờ cơ chế NAT trên router. Trang web anh em truy cập chỉ nhìn thấy IP công cộng, không thấy IP riêng 192.168.x.x của từng máy.

NAT nhiều lớp của nhà mạng

Do thiếu IPv4, nhiều nhà mạng dùng thêm một lớp NAT ở phía nhà mạng, gọi là CGNAT, khiến nhiều khách hàng dùng chung một IP công cộng. Khi đó, IP mà router nhà anh em nhận được là IP trung gian, ví dụ dải 100.64.x.x, không phải IP công cộng thật. Đây là lý do có lúc IP trong trang quản lý router khác IP hiển thị trên các trang kiểm tra IP.

Subnet và mặt nạ mạng khi tìm hiểu địa chỉ IP là gì

Mỗi địa chỉ IP gồm hai phần: phần mạng cho biết thiết bị thuộc mạng nào, phần máy cho biết thiết bị cụ thể trong mạng đó. Mặt nạ mạng, hay subnet mask, quyết định ranh giới giữa hai phần.

• Mặt nạ 255.255.255.0 nghĩa là ba số đầu là phần mạng, số cuối là phần máy. Mạng 192.168.1.0 với mặt nạ này chứa các máy từ 192.168.1.1 tới 192.168.1.254.
• Cách viết CIDR gọn hơn: 192.168.1.0/24, trong đó 24 là số bit của phần mạng.
• Hai máy cùng phần mạng nói chuyện trực tiếp với nhau; khác phần mạng thì phải qua router, còn gọi là gateway.

Trước đây IPv4 được chia thành các lớp A, B, C theo số đầu tiên của địa chỉ. Cách chia này giờ đã được thay bằng CIDR linh hoạt hơn, nhưng vẫn hay xuất hiện trong sách giáo khoa và đề thi tin học. Khi mua proxy, anh em sẽ thấy nhà cung cấp nói về dải IP như /24, nghĩa là một nhóm 256 địa chỉ liền nhau.

Cách thiết bị nhận khi đã rõ địa chỉ IP là gì

Phần lớn thiết bị nhận IP tự động qua giao thức DHCP. Quy trình diễn ra trong vài phần giây khi kết nối Wi-Fi hay cắm cáp:

• Thiết bị phát tín hiệu hỏi trong mạng có máy chủ DHCP nào không.
• Router, đóng vai trò máy chủ DHCP, đề xuất một IP còn trống.
• Thiết bị đồng ý nhận IP đó.
• Router xác nhận, kèm mặt nạ mạng, gateway và máy chủ DNS.

IP được cấp có thời hạn thuê, hết hạn thì gia hạn hoặc cấp lại. Nếu thiết bị không nhận được IP từ DHCP, Windows tự gán một địa chỉ dạng 169.254.x.x; thấy địa chỉ này nghĩa là máy chưa kết nối được tới router. Tương tự, router nhà anh em nhận IP công cộng hoặc IP trung gian từ nhà mạng cũng bằng cơ chế cấp phát tự động.

Tổ chức quản lý trong câu chuyện địa chỉ IP là gì

Địa chỉ IP công cộng không phải ai muốn dùng cũng được; chúng được phân bổ theo hệ thống nhiều cấp. Tổ chức IANA quản lý toàn bộ không gian địa chỉ và cấp các khối lớn cho năm tổ chức đăng ký khu vực. Khu vực châu Á Thái Bình Dương do APNIC phụ trách. Tại Việt Nam, VNNIC là đơn vị quản lý tài nguyên địa chỉ IP quốc gia và phân bổ cho các nhà mạng như Viettel, VNPT, FPT. Nhà mạng sau đó cấp IP cho khách hàng.

Nhờ hệ thống phân bổ này, các cơ sở dữ liệu tra cứu biết một IP thuộc nhà mạng nào, quốc gia nào. Đó cũng là lý do proxy dân cư Việt Nam hiển thị đúng nhà mạng Viettel hay VNPT khi kiểm tra.

Các địa chỉ đặc biệt khi học địa chỉ IP là gì

• 127.0.0.1: địa chỉ vòng lặp, trỏ về chính máy.
• 0.0.0.0: trong cấu hình máy chủ thường nghĩa là lắng nghe trên mọi địa chỉ của máy.
• 255.255.255.255: địa chỉ quảng bá tới mọi máy trong mạng nội bộ.
• 169.254.x.x: địa chỉ tự gán khi không nhận được IP từ DHCP.
• Dải 224.0.0.0 tới 239.255.255.255: dành cho truyền phát nhóm, ví dụ truyền hình IP.

Những địa chỉ này không dùng làm địa chỉ công cộng cho thiết bị thông thường.

Xử lý xung đột sau khi biết địa chỉ IP là gì

Xung đột IP xảy ra khi hai thiết bị trong cùng mạng nội bộ dùng một IP riêng, thường do có máy đặt IP thủ công trùng với IP router cấp tự động. Dấu hiệu là thông báo trùng địa chỉ IP hoặc mạng chập chờn. Cách xử lý:

• Chuyển thiết bị đặt IP tay về chế độ nhận IP tự động.
• Trên Windows, chạy ipconfig /release rồi ipconfig /renew để xin IP mới.
• Nếu cần IP cố định cho máy in, camera, đặt trong router theo chức năng giữ chỗ IP thay vì đặt tay trên thiết bị.

Đây là thao tác quản trị mạng nội bộ bình thường, chỉ thay IP riêng trong nhà, không liên quan tới IP công cộng trên internet.

Quyền riêng tư liên quan tới địa chỉ IP là gì

Mỗi trang web anh em truy cập đều thấy IP công cộng, nên IP là một phần dấu vết trực tuyến. Một vài cách bảo vệ quyền riêng tư hợp pháp:

• Dùng HTTPS để nội dung được mã hoá.
• Dùng proxy hoặc VPN từ nhà cung cấp uy tín khi truy cập trên mạng công cộng.
• Chặn rò rỉ WebRTC trong trình duyệt.
• Không chia sẻ IP nhà riêng ở diễn đàn công khai khi không cần.

Hướng dẫn lướt web kín đáo hơn bằng proxy có trong bài lướt web ẩn danh bằng proxy.

IP tĩnh và IP động trong câu hỏi địa chỉ IP là gì

• IP động: nhà mạng cấp IP có thể thay đổi sau mỗi lần khởi động lại modem hoặc theo chu kỳ. Phần lớn đường truyền gia đình dùng IP động.
• IP tĩnh: IP cố định, không đổi; thường dùng cho máy chủ, camera truy cập từ xa, doanh nghiệp. Nhà mạng thường tính phí riêng cho IP tĩnh.

Khái niệm này cũng áp dụng cho proxy: proxy dân cư tĩnh giữ một IP cố định trong thời gian thuê, còn proxy xoay đổi IP theo thời gian hoặc theo yêu cầu.

Cách xem địa chỉ IP

Cách xem khi đã biết địa chỉ IP là gì

Xem IP riêng trên Windows

Mở Command Prompt và gõ lệnh dưới đây; dòng IPv4 Address là IP riêng của máy trong mạng nội bộ, dòng Default Gateway thường là IP của router.

ipconfig

Xem IP riêng trên điện thoại

Trên Android, vào Cài đặt, Wi-Fi, chọn mạng đang kết nối để xem địa chỉ IP. Trên iPhone, vào Cài đặt, Wi-Fi, chạm chữ i cạnh mạng.

Xem IP công cộng

Mở một trang kiểm tra IP bất kỳ trên trình duyệt. Trang sẽ hiển thị IP công cộng mà nó nhìn thấy, kèm nhà mạng và vị trí ước tính. Khi đang dùng proxy, trang hiển thị IP của proxy.

Thông tin đi kèm khi tra cứu địa chỉ IP là gì

Theo Incogniton, từ một địa chỉ IP công cộng, người khác có thể suy ra một số thông tin:

• Nhà mạng: IP thuộc Viettel, VNPT, FPT hay nhà cung cấp khác.
• Vị trí gần đúng: quốc gia, tỉnh thành; thường không chính xác tới địa chỉ nhà.
• Loại mạng: IP dân cư, di động hay trung tâm dữ liệu.
• Số hiệu mạng ASN: mã định danh mạng của nhà cung cấp; xem bài ASN proxy là gì.
• Uy tín IP: IP có từng bị dùng cho thư rác, tấn công hay không; xem bài IP reputation là gì.

IP không cho biết tên, số điện thoại hay địa chỉ nhà của người dùng. Thông tin chủ thuê bao chỉ nhà mạng nắm và chỉ cung cấp theo yêu cầu hợp pháp.

Địa chỉ IP giống mã bưu chính của khu phố hơn là số nhà: đủ để thư đến đúng nơi, nhưng không nói ai đang sống trong nhà.

Vai trò của proxy

Địa chỉ IP là gì trên mạng di động 4G

Khi điện thoại dùng dữ liệu di động, nhà mạng cấp IP cho thuê bao từ hạ tầng di động. Vài đặc điểm khác với mạng cáp quang gia đình:

• Rất nhiều thuê bao dùng chung một IP công cộng qua NAT của nhà mạng, nên một IP di động có thể đại diện cho hàng trăm người.
• IP thay đổi thường xuyên khi bật tắt dữ liệu, chuyển trạm phát sóng hoặc bật chế độ máy bay.
• Vị trí ước tính từ IP di động thường chỉ ở mức khu vực rộng.

Chính vì nhiều người dùng chung, các nền tảng thường thận trọng khi chặn IP di động, tránh ảnh hưởng người dùng thật. Đây là lý do proxy 4G được ưa chuộng cho ứng dụng trên điện thoại.

Trang web dùng thông tin địa chỉ IP là gì để làm gì

IP không chỉ để gửi dữ liệu về đúng máy. Trang web và dịch vụ còn dùng IP cho nhiều mục đích:

• Hiển thị nội dung theo vùng: ngôn ngữ, tiền tệ, sản phẩm, quảng cáo phù hợp quốc gia hoặc tỉnh thành.
• Giới hạn theo khu vực: một số nội dung chỉ mở cho quốc gia nhất định theo bản quyền.
• Chống gian lận: đối chiếu IP với lịch sử đăng nhập, phát hiện đăng nhập lạ.
• Giới hạn tần suất: chặn tạm IP gửi quá nhiều yêu cầu trong thời gian ngắn.
• Thống kê: biết khách truy cập đến từ đâu.

Cách IP được dùng để nhắm nội dung theo khu vực có trong bài geo-targeting proxy là gì.

Địa chỉ IP là gì với người kinh doanh online

Với người bán hàng, chạy quảng cáo hay quản lý nhiều tài khoản mạng xã hội, IP là một trong những tín hiệu nền tảng dùng để nhận diện người dùng. Một số điểm thực tế:

• Nhiều tài khoản đăng nhập từ cùng một IP công cộng dễ bị xem là cùng một người quản lý.
• Tài khoản quen đăng nhập từ một IP ổn định; đổi IP đột ngột sang nơi xa có thể bị yêu cầu xác minh.
• IP có uy tín thấp, từng bị dùng cho thư rác, làm tăng khả năng gặp captcha hay hạn chế.

Vì vậy, người kinh doanh online thường dùng proxy dân cư tĩnh để mỗi tài khoản có một IP ổn định, sạch, thuộc nhà mạng Việt Nam. Đây là ứng dụng hợp pháp và phổ biến của proxy, khác hẳn với việc giả mạo IP để tấn công.

Vai trò của proxy sau khi hiểu địa chỉ IP là gì

Proxy là máy chủ trung gian. Khi dùng proxy, trình duyệt gửi yêu cầu tới proxy, proxy thay mặt kết nối tới trang web. Trang web nhìn thấy IP công cộng của proxy thay vì IP của anh em.

Nhờ vậy proxy được dùng hợp pháp cho nhiều việc: quản lý nhiều tài khoản mà mỗi tài khoản một IP, kiểm tra quảng cáo theo khu vực, thu thập dữ liệu công khai, kiểm thử website từ nhiều nhà mạng. Loại IP của proxy quyết định nó phù hợp với việc gì:

• Proxy dân cư: IP của nhà mạng gia đình như Viettel, VNPT, FPT.
• Proxy datacenter: IP của trung tâm dữ liệu, tốc độ cao.
• Proxy 4G: IP của mạng di động.

Phân loại đầy đủ có trong bài cách phân loại proxy. Proxy cũng có thể xác thực bằng IP, tức chỉ cho phép IP công cộng của anh em sử dụng; so sánh hai cách xác thực có trong bài xác thực proxy bằng IP whitelist hay user password.

Kiểm tra lại kiến thức địa chỉ IP là gì khi dùng proxy

Khi bắt đầu dùng proxy, anh em có thể tự kiểm tra để thấy rõ các loại IP:

• Bước 1: chạy ipconfig, ghi lại IP riêng của máy, ví dụ 192.168.1.25.
• Bước 2: mở trang kiểm tra IP khi chưa bật proxy, ghi lại IP công cộng và nhà mạng.
• Bước 3: bật proxy trong trình duyệt, tải lại trang kiểm tra; IP công cộng đổi sang IP proxy.
• Bước 4: chạy lại ipconfig; IP riêng vẫn như cũ vì proxy không thay đổi mạng nội bộ.

Bài thực hành nhỏ này cho thấy proxy chỉ thay IP công cộng mà trang web nhìn thấy, còn mọi cấu hình trong mạng nhà vẫn giữ nguyên. Nếu ở bước 3 IP không đổi, proxy chưa được áp dụng cho trình duyệt.

Lý do địa chỉ IP là gì quan trọng khi chọn proxy

Hiểu IP giúp anh em đọc đúng thông số khi mua proxy:

• IPv4 hay IPv6: hầu hết nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hoạt động tốt nhất với IPv4.
• IP tĩnh hay xoay: tài khoản cần ổn định dùng IP tĩnh, tác vụ ngắn dùng IP xoay.
• Nhà mạng của IP: IP dân cư Viettel, VNPT, FPT tự nhiên hơn với dịch vụ trong nước.
• IP dùng riêng hay chia sẻ: proxy private chỉ một người dùng, proxy share có nhiều người dùng chung.

Nắm những khái niệm nền này, anh em sẽ tránh được những lựa chọn sai như mua proxy IPv6 cho nền tảng chỉ hỗ trợ IPv4, hay dùng IP xoay cho tài khoản cần giữ lâu.

Tóm tắt địa chỉ IP là gì cho người mới

• Địa chỉ IP là dãy số định danh thiết bị trên mạng dùng giao thức Internet.
• IPv4 32 bit dạng bốn số, IPv6 128 bit dạng tám nhóm thập lục phân.
• IP riêng dùng trong nhà, IP công cộng dùng trên internet, NAT nối hai loại.
• IP động thay đổi theo thời gian, IP tĩnh cố định.
• Từ IP có thể biết nhà mạng và vị trí gần đúng, không biết danh tính.
• Proxy thay IP công cộng mà trang web nhìn thấy bằng IP của proxy.

Câu hỏi thường gặp về địa chỉ IP là gì

Một máy có thể có nhiều địa chỉ IP không

Có. Máy có IP riêng trong mạng nội bộ, dùng chung IP công cộng của đường truyền, có thể có cả IPv4 và IPv6, và nếu có nhiều card mạng thì mỗi card một IP.

IP có thay đổi khi khởi động lại modem không

Với đường truyền dùng IP động, thường có. IP riêng trong nhà có thể giữ nguyên nếu router cấp cố định.

Hai máy ở hai nhà khác nhau có thể cùng IP riêng không

Có, và rất phổ biến. IP riêng như 192.168.1.2 chỉ có ý nghĩa trong từng mạng nội bộ, nên hàng triệu gia đình dùng trùng mà không xung đột.

Dùng Wi-Fi quán cà phê thì IP của mình là gì

Máy nhận IP riêng do router của quán cấp, và ra internet bằng IP công cộng của quán, dùng chung với mọi khách đang kết nối.

Máy chủ web có địa chỉ IP không

Có. Mỗi trang web chạy trên máy chủ có IP công cộng; DNS trả về IP này khi anh em gõ tên miền. Một IP có thể phục vụ nhiều trang web, và một trang lớn có thể dùng nhiều IP ở nhiều nơi để phục vụ người dùng từ máy chủ gần nhất, giúp trang tải nhanh hơn.

127.0.0.1 là gì

Đó là địa chỉ vòng lặp, luôn trỏ về chính máy đang dùng, thường gọi là localhost. Phần mềm dùng nó để giao tiếp với dịch vụ chạy trên cùng máy.

Địa chỉ IP và địa chỉ MAC khác nhau thế nào

Địa chỉ MAC gắn với card mạng, dùng trong mạng nội bộ ở tầng liên kết dữ liệu và thường cố định. Địa chỉ IP dùng để định tuyến giữa các mạng, có thể thay đổi theo mạng đang kết nối. Khi ra internet, MAC không đi theo gói tin, chỉ IP đi theo.

Ví dụ về địa chỉ IP hợp lệ và không hợp lệ

192.168.1.25 và 8.8.8.8 là IPv4 hợp lệ. 192.168.1.300 không hợp lệ vì có số lớn hơn 255. 10.0.0 không hợp lệ vì chỉ có ba số. Đây là dạng câu hỏi hay gặp trong bài tập tin học.

Địa chỉ IP có lộ địa chỉ nhà không

Vị trí từ IP thường chỉ chính xác tới tỉnh thành hoặc khu vực của nhà mạng, không tới số nhà. Thông tin chủ thuê bao chỉ nhà mạng nắm.

Thuê proxy khi đã nắm địa chỉ IP là gì

ProxyVN cung cấp proxy IPv4 với nhiều loại IP: dân cư tĩnh share và private với Viettel, VNPT, FPT; datacenter Việt Nam; datacenter US; proxy 4G và proxy xoay, hỗ trợ HTTP và SOCKS5.

Anh em có thể mua proxy IPv4 Việt Nam trên trang chủ ProxyVN, thuê dài ngày giá càng tốt, có hỗ trợ kỹ thuật 24/24.

Kết luận về địa chỉ IP là gì

Hiểu địa chỉ IP là gì, phân biệt IP công cộng, IP riêng, IP tĩnh, IP động là nền tảng để dùng mạng và proxy đúng cách. Proxy thay IP công cộng mà trang web nhìn thấy, phục vụ nhiều nhu cầu hợp pháp. Liên hệ Proxy.vn - Nhà cung cấp dịch vụ proxy chất lượng hàng đầu Việt Nam để được tư vấn.